Ο ΠΑΟΚ είναι ένας ελληνικός επαγγελματικός ποδοσφαιρικός σύλλογος από τη βόρεια Ελλάδα. Το ποδοσφαιρικό τμήμα του Πανθεσσαλονίκειου Αθλητικού Ομίλου Κωνσταντινουπολιτών ιδρύθηκε το 1926 και έχει συμμετάσχει σε όλα τα πρωταθλήματα Α΄ Εθνικής από την ίδρυση της κατηγορίας την περίοδο 1959–60.

Οι περισσότεροι Κωνσταντινουπολίτες έφτασαν στην Θεσσαλονίκη το 1922 και έμειναν στο κέντρο της συμπρωτεύουσας ώστε να τους θυμίζει την Πόλη. Τον Μάιο του 1924 δημιούργησαν την «Ενωση Κωνσταντινουπολιτών Θεσσαλονίκης» που ήταν η απαρχή για να ιδρυθούν και τα αθλητικά σωματεία που θα έδιναν συνέχεια στην δραστηριότητα που υπήρχε στην Πόλη.

Τον Ιούνιο του 1925 ιδρύθηκε το αθλητικό τμήμα της Ένωσης Κωνσταντινουπολιτών Θεσσαλονίκης και στα τέλη Δεκεμβρίου 1925, οι ποδοσφαιριστές του συλλόγου μαζί με παράγοντες της Ένωσης θέλησαν να διαχωρίσουν το αθλητικό κομμάτι του από το κεντρικό πολιτιστικό σωματείο. Όμως, η δημιουργία της ΑΕΚ Θεσσαλονίκης έφερε αντιδράσεις και οι ποδοσφαιριστές που είχαν πρωτοστατήσει στον διαχωρισμό δεν δέχθηκαν την εξέλιξη.

Η ίδρυση

Στις 30 Μαρτίου 1926 συγκεντρώθηκαν στη Λέσχη Κωνσταντινουπολιτών οι Τριαντάφυλλος Τριανταφυλλίδης, Κωνσταντίνος Κοεμτζόπουλος, Κωνσταντίνος Κρητικός, Μιχάλης Θεοδοσιάδης, Ιωακείμ Ιωακειμόπουλος, Αριστόδημος Δημητριάδης, Αλέξανδρος Αγγελόπουλος και Μενέλαος Τσούλκας και υπέγραψαν το πρωτόκολλο ιδρύσεως του νέου «ποδοσφαιρικού και Αθλητικού Σωματείου υπό την επωνυμίαν «Πανθεσσαλονίκειος Αθλητικός Όμιλος Κωνσταντινουπολιτών».

Στις 5 Απριλίου πραγματοποιήθηκε η Γενική Συνέλευση, στην οποία πήραν μέρος και οι ποδοσφαιριστές της ομάδας, ενώ στις 10 Απριλίου υπογράφηκε από τα μέλη του πρώτου Διοικητικού Συμβουλίου του ΠΑΟΚ η αίτηση αναγνώρισης του συλλόγου στο Πρωτοδικείο.

Δέκα ημέρες αργότερα, στις 20 Απριλίου 1926 το Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης με την απόφαση αριθμό 822 αναγνώρισε και επίσημα τον ΠΑΟΚ.

Το πρώτο έμβλημα

Ο ΠΑΟΚ είχε ως πρώτο έμβλημα το τετράφυλλο τριφύλλι και το πέταλο. Τα φύλλα του ήταν πράσινα και πάνω από το καθένα ήταν χαραγμένα τα αρχικά της λέξης ΠΑΟΚ και η ιδέα ανήκε στον Κώστα Κοεμτζόπουλο, ο οποίος εμπνεύστηκε από το πακέτο τσιγάρων μάρκας «Λήθη» που κάπνιζε.

Ο ΠΑΟΚ έχει ως χρώματα το μαύρο, ως ένδειξη πένθους για τον αφανισμό του Ελληνισμού της Ανατολής και το λευκό ως σύμβολο της ελπίδας για αναγέννηση.

Ο δικέφαλος υιοθετήθηκε ως έμβλημα το 1929, όταν ο σύλλογος ενώθηκε με την ΑΕΚ Θεσσαλονίκης και χρησιμοποιείται μέχρι και σήμερα ως το διακριτικό της ομάδας.

Οι πρώτες συμμετοχές

Ο ΠΑΟΚ συμμετείχε την σεζόν 1926-27 στο πρωτάθλημα της Β’ Θεσσαλονίκης και έδωσε το πρώτο επίσημο ματς της ιστορίας του στις 12 Δεκεμβρίου 1926, όπου νίκησε με 3-1 τη Νέα Γενεά.

Το 1927-28 συμμετείχε για πρώτη φορά στην Α’ Θεσσαλονίκης και το 1930-31 πήρε το εισιτήριο για την πρώτη του συμμετοχή στο Πανελλήνιο πρωτάθλημα, όπου έκανε ντεμπούτο με αντίπαλο τον Ολυμπιακό στον Πειραιά (1 Φεβρουαρίου 1931) όπου ηττήθηκε με 3-1.

Το 1937 αναδείχθηκε για πρώτη φορά Πρωταθλητής Θεσσαλονίκης, ενώ το 1938 ο Νίκος Σωτηριάδης έγινε ο πρώτος ποδοσφαιριστής του ΠΑΟΚ που αγωνίστηκε στην Εθνική ομάδα.

Στις 28 Μάη του 1939 αγωνίστηκε για πρώτη φορά σε τελικό Κυπέλλου Ελλάδος, όπου ηττήθηκε από την ΑΕΚ με 2-1.

Το γήπεδο της Τούμπας

Ο ΠΑΟΚ ξεκίνησε το 1957 να ψάχνει για το που θα χτίσει το σπίτι του και κατόπιν έρευνας των παραγόντων του συλλόγου επιλέχθηκε μια έκταση στην περιοχή της Τούμπας, η οποία ανήκε στο Ταμείο Εθνικής Αμύνης. Η περιοχής της Τούμπας φιλοξενούσε τους περισσότερους πρόσφυγες από την Μικρά Ασία και έπειτα από τις απαραίτητες διαβουλεύσεις, ο ΠΑΟΚ αγόρασε 30 στρέμματα και ξεκίνησε η ανέγερση του νέου γηπέδου. Στις εργασίες βοήθησαν και φίλοι του Δικεφάλου μέσω του ειδικού λαχείου υπέρ της ανεγέρσεως του σταδίου.

Στις 6 Σεπτεμβρίου 1959 η Τούμπα (χωρητικότητας 28.703 θέσεων) άνοιξε για πρώτη φορά τις πύλες της με παρόντα ως επίσημο προσκεκλημένο τον τότε Πρωθυπουργό, Κωνσταντίνο Καραμανλή.

Τα εγκαίνια πραγματοποίησε ο υπουργός Εθνικής Αμυνας. Αξιοσημείωτο είναι πως η μπάλα στην αναμέτρηση με την ΑΕΚ έπεσε από αεροπλάνο της πολεμικής αεροπορίας.

Η μεγάλη ομάδα του ΠΑΟΚ με τον Κούδα

Το πρώτο επαγγελματικό πρωτάθλημα βρήκε τον ΠΑΟΚ με το δικό του γήπεδο, αλλά άργησε να βρει τη... χρυσή ομάδα κάτι που έγινε τη δεκαετία του ’70. Ο Δικέφαλος δημιούργησε μια ομάδα που κατάφερε να συνδυάσει το όμορφο, επιθετικό ποδόσφαιρο με τον πρωταθλητισμό και τους τίτλους με μπροστάρη τον Γιώργο Κούδα.

Η ομάδα της Θεσσαλονίκης με πρωταγωνιστή τον Μέγα Αλέξανδρο του ελληνικού ποδοσφαίρου και συμπαραστάτες τους Σταύρο Σαράφη, Αχιλλέα Ασλανίδη, Δημήτρη Παρίδη, Κώστα Ιωσηφίδη, Γιάννη Γούναρη, Χρήστο Τερζανίδη, από το 1970 μέχρι και το 1974 αγωνίστηκε σε πέντε συνεχόμενους τελικούς Κυπέλλου Ελλάδας κατακτώντας δύο φορές το τρόπαιο.

Ο ΠΑΟΚ πανηγύρισε τον πρώτο του τίτλο το 1972 όταν επικράτησε 2-1 του Παναθηναϊκού στο στάδιο Καραϊσκάκη με τον Κούδα να πετυχαίνει και τα δύο γκολ στην αρχή και το τέλος της αναμέτρησης. Ο ΠΑΟΚ αγωνίστηκε με τους Χατζηιωάννου, Γούναρη, Παπαδόπουλο, Ιωσηφίδη, Φουντουκίδη, Τερζανίδη, Μπέλλη, Σαράφη (68΄Λάζος), Αποστολίδη, Κούδα, Ασλανίδη (76΄Μαντζουράκης).

Δύο χρόνια μετά, η ομάδα του Λες Σάνον επικράτησε και του Ολυμπιακού στον τελικό της Νέας Φιλαδέλφειας (κ.α. και παράταση 2-2) με 4-3 στα πέναλτι. Η σύνθεση της ομάδας ήταν: Στέφας, Γούναρης, Τσιλιγκιρίδης, Ιωσηφίδης, Πέλλιος, Τερζανίδης (113’ Φουντουκίδης), Παρίδης, Σαράφης, Αποστολίδης, Κούδας, Ασλανίδης (95’ Αναστασιάδης).

Το 1976, ο ΠΑΟΚ έφτασε στην κορυφή του ελληνικού πρωταθλήματος για πρώτη φορά στην ιστορία του. Στις 2 Μαΐου 1976 ο Νέτο Γκουερίνο σφράγισε στο 89′ τη νίκη επί της ΑΕΚ με 1-0 στην Τούμπα και έστειλε 40.000 φιλάθλους του ΠΑΟΚ στον έβδομο ουρανό και τον τίτλο του πρωταθλητή ακόμη πιο κοντά. Μάλιστα, ανέβηκε στα κάγκελα για να πανηγυρίσει. Πενήντα χρόνια μετά την ίδρυσή του ο ΠΑΟΚ κατέκτησε το πρωτάθλημα Ελλάδας.

Η ΠΑΕ ΠΑΟΚ και το 2ο πρωτάθλημα

Στις 18 Ιουλίου 1979 ιδρύθηκε η Ποδοσφαιρική Ανώνυμη Εταιρία (Π.Α.Ε.) με την επωνυμία «ΠΑΝΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΙΟΣ ΑΘΛΗΤΙΚΟΣ ΟΜΙΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΙΤΩΝ – ΠΑΟΚ ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΙΚΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» με αρχικό μετοχικό κεφάλαιο 37.100.000 δραχμές και πρώτο πρόεδρο τον Γιώργο Παντελάκη.

Οι ασπρόμαυροι έφταναν κοντά στην πηγή, αλλά δεν έπιναν... νερό και τη δεκαετία του ‘80. Το 1981 στον τελικό του κυπέλλου Ελλάδας ο ΠΑΟΚ ηττήθηκε στη Νέα Φιλαδέλφεια από τον Ολυμπιακό (3-1), το 1983 στο ΟΑΚΑ από την ΑΕΚ (2-0) και το 1985 στο ΟΑΚΑ και πάλι από την ΑΕ Λάρισα (4-1).

Ομως, το 1985 ο Δικέφαλος του Βορρά έφτασε στην κατάκτηση του δεύτερου πρωταθλήματος Ελλάδος και το πρώτο επαγγελματικό. Με προπονητή τον Αυστριακό, Βάλτερ Σκότζικ και ποδοσφαιριστές τους: Ιωσηφίδη, Αλαβάντα, Αλεξανδρίδη, Βασιλάκο, Γιούρισιτς, Δαμανάκη, Δημόπουλο, Κωστίκο, Παντέλη, Πάπριτσα, Σκαρτάδο, Τσουρέλα σήκωσε τον τίτλο εννιά χρόνια μετά το πρώτο πρωτάθλημα.

Η κατάκτηση του πρωταθλήματος του 1985 έκλεισε έναν μεγάλο κύκλο επιτυχιών και άργησε πολύ να επιστρέψει στα τρόπαια. Έφτασε κοντά το 1992, αλλά ηττήθηκε στον τελικό του Κυπέλλου Ελλάδας σε διπλά ματς με τον Ολυμπιακό. Έφερε 1-1 στην Τούμπα και έχασε με 2-0 στο Καραϊσκάκη.

Αλλαγή ιδιοκτησιακού καθεστώτος

Το 1996, ο πρόεδρος του ΠΑΟΚ, Θωμάς Βουλινός είχε τεράστια κόντρα με τους οργανωμένους οπαδούς της ομάδας και οδηγήθηκε στην αλλαγή ιδιοκτησιακού καθεστώτος. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα η πλειοψηφία των μετοχών του συλλόγου να περάσει στα χέρια του Γιώργου Μπατατούδη.

Ο Έλληνας επιχειρηματίας από τον Έβρο, με έδρα των επιχειρήσεων του την Αθήνα, έκανε ηχηρές μεταγραφές αποκτώντας από την Skoda Ξάνθη τον Ζήση Βρύζα (καλοκαίρι 1996), τον Κώστα Φρατζέσκο από τον ΟΦΗ και τον Σπύρο Μαραγκό από τον Παναθηναϊκό τον Ιανουάριο του 1997.

Στον ΠΑΟΚ, τότε υπήρχαν ποδοσφαιριστές, όπως ο Θόδωρος Ζαγοράκης, ο Γιώργος Τουρσουνίδης, ο Νίκος Μιχόπουλος και προπονητής ήταν ο Άγγελος Αναστασιάδης εξασφαλίζοντας τη συμμετοχή στο Κύπελλο UEFA.

Επιστροφή στους τίτλους 16 χρόνια μετά με τον Ντούσαν Μπάγεβιτς

Τον Ιανουάριο του 2000, προπονητής στον ΠΑΟΚ ανέλαβε ο Ντούσαν Μπάγεβιτς και η ενίσχυση με παίκτες όπως οι Γεωργιάδης, Κωνσταντινίδης, Μπορμπόκης, Βενετίδης, Οκκάς, Εγκωμίτης, Φρούσος, Ναλιτζής κατάφερε να επιστρέψει στους τίτλους.

Το 2001 ο ΠΑΟΚ επικράτησε του Ολυμπιακού με 4-2 στον τελικό Κυπέλλου που διεξήχθη στη Νέα Φιλαδέλφεια και πανηγύρισε ένα τρόπαιο έπειτα από 16 χρόνια.

Έπειτα από δύο χρόνια, ο ΠΑΟΚ κατέκτησε και πάλι το Κύπελλο Ελλάδας με τον τελικό να γίνεται στην Τούμπα με αντίπαλο τον Αρη. Το τελικό σκορ ήταν το 1-0 και σκόρερ της αναμέτρησης ο Γιώργος Γεωργιάδης.

Στον πάγκο της ομάδας καθόταν (για τρίτη φορά) ο Αγγελος Αναστασιάδης, ο οποίος έγραψε ιστορία ως ο μοναδικός που έχει κατακτήσει τίτλο με τον ΠΑΟΚ και ως παίκτης και ως προπονητής.

Εποχή Θοδωρή Ζαγοράκη

Ο Θοδωρής Ζαγοράκης έχτισε το όνομα του με τα ασπρόμαυρα και αφού συνέχισε την καριέρα του σε Λέστερ, AEK, Μπολόνια, επέστρεψε το καλοκαίρι του 2005 στον ΠΑΟΚ για να κρεμάσει τα ποδοσφαιρικά του παπούτσια.

Ο αρχηγός του ΠΑΟΚ σταμάτησε την καριέρα του το 2007, αλλά σε μια δύσκολη οικονομικά και διοικητικά εποχή για το σύλλογο ανέλαβε την προεδρεία της ΠΑΕ.

Προπονητής ανέλαβε ο Φερνάντο Σάντος και την ασπρόμαυρη φανέλα φόρεσαν ποδοσφαιριστές όπως οι Πάμπλο Γκαρσία, Πάμπλο Κοντρέρας, Ζλάταν Μουσλίμοβιτς, Αντρέ Βιεϊρίνια, Βλάνταν Ιβιτς, Κώστας Χαλκιάς, Λίνο.

Η καλύτερη θέση που τερμάτισαν ήταν η 2η, τη σεζόν 2009-10 και κέρδισε τη συμμετοχή του στα προκριματικά του Champions League, όπου αποκλείστηκε από τον Αγιαξ.

Το προπονητικό κέντρο της Νέας Μεσημβρίας

Ο ΠΑΟΚ της νέας εποχής κατασκεύασε νέο αθλητικό κέντρο, αφού το 2008 βρέθηκε η έκταση στην περιοχή της Νέας Μεσημβρίας και το 2011 ολοκληρώθηκε η πρώτη φάση των έργων με την ομάδα της Θεσσαλονίκης να μπαίνει στις νέες προπονητικές της εγκαταστάσεις.

Το πλειοψηφικό πακέτο στον Ιβάν Σαββίδη

Η σελίδα του ΠΑΟΚ άρχισε να αλλάζει το 2012, όταν έγινε η μεταβίβαση του πλειοψηφικού πακέτου των μετοχών στον Ιβάν Σαββίδη. Οι διαπραγματεύσεις διήρκεσαν περίπου πέντε μήνες και τον Αύγουστο του 2012 επικυρώθηκε η συμφωνία που έκανε τον Ιβάν Σαββίδη, πρόεδρο του ΠΑΟΚ.

Ο Σαββίδης διατήρησε στη θέση του προέδρου τον Ζήση Βρύζα και τακτοποίησε τις οικονομικές υποχρεώσεις του ΠΑΟΚ καλύπτοντας αρχικά τις οφειλές. Παράλληλα, άρχισε να χτίζει τον νέο ΠΑΟΚ αποκτώντας παίκτες όπως οι Κώστας Κατσουράνης, Αλέξανδρος Τζιόλης, Γιώργος Τζαβέλλας, Γιάννης Σκόνδρας, Μίροσλαβ Στοχ, Μπίμπρας Νάτχο, Ρόμπερτ Μακ, Ρικάρντο Κόστα, Κριστιάν Νομπόα και προπονητή τον Γιώργο Δώνη, αλλά στη συνέχεια ανέλαβε την τεχνική ηγεσία ο Γιώργος Γεωργιάδης οδηγώντας την ομάδα στα προκριματικά του Champions League μέσω των Play Offs της Super League.

Το καλοκαίρι του 2013 την τεχνική ηγεσία ανέλαβε ο Ολλανδός τεχνικός Χουμπ Στέφενς με τον οποίο αποκλείστηκε από τη Σάλκε και έμεινε για μια ακόμη φορά ανεκπλήρωτο το όνειρο της συμμετοχής στους ομίλους της κορυφαίας διασυλλογικής διοργάνωσης. Πάντως, συνέχισε στο Europa League περνώντας αήττητος από τη φάση των ομίλων.

Το 2014, στις εγχώριες διοργανώσεις ο ΠΑΟΚ έκλεισε και πάλι τη σεζόν με τον Γιώργο Γεωργιάδη φτάνοντας μέχρι τον τελικό Κυπέλλου όπου ηττήθηκε με 4-1 από τον Παναθηναϊκό στο ΟΑΚΑ. Μάλιστα, για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά τερμάτισε δεύτερος στην κανονική διάρκεια του πρωταθλήματος παίρνοντας την πρωτιά στα Play Οff, αλλά του αφαιρέθηκαν τρεις βαθμοί για παραβάσεις που καταλογίστηκαν σε αγώνα του Κυπέλλου Ελλάδας.

Στις 12 Μάη του 2015, ο Ιβάν Σαββίδης ολοκλήρωσε την αποπληρωμή των χρεών που εκκρεμοδικούσαν και βάραιναν την ΠΑΕ ΠΑΟΚ από την προηγούμενη δεκαετία, εντάσσοντας την εταιρία στο νομοσχέδιο που έδωσε τη δυνατότητα να αποπληρωθεί το σύνολο του χρέους. Με την καταβολή 10.886.811 ευρώ έκανε την πλήρη αποπληρωμή χρέους της!

Το επεισοδιακό Κύπελλο του 2017 στον Βόλο

Τον Μάιο του 2017, ο ΠΑΟΚ υπό τις οδηγίες του Βλάνταν Ίβιτς πανηγύρισε την κατάκτηση του Κυπέλλου Ελλάδας κάνοντας την ανατροπή στον ημιτελικό κόντρα στον Παναθηναϊκό, κερδίζοντας τον με 4-0 στην Τούμπα (είχε χάσει με 2-0 στη Λεωφόρο) και εξασφάλισε την παρουσία του στον τελικό της διοργάνωσης που έγινε στον Βόλο και αμαυρώθηκε από τα επεισόδια στην αερογέφυρα του γηπέδου.

Το παιχνίδι άργησε πάρα πολύ να ξεκινήσει, αφού οι οπαδοί των δύο ομάδων έπαιζαν ξύλο και η Αστυνομία δεν επενέβη για να τους σταματήσει.

Στα αγωνιστικά ο ΠΑΟΚ νίκησε την ΑΕΚ με 2-1 με σκόρερ τους Μπίσεσβαρ και Πέδρο Ενρίκε, ενώ η ΑΕΚ είχε ισοφαρίσει με τον Χριστοδουλόπουλο. Ο ΠΑΟΚ ήταν και πάλι Κυπελλούχος 14 χρόνια μετά.

Το δεύτερο συνεχόμενο Κύπελλο Ελλάδας

Η σεζόν 2017-18 βρήκε τον δικέφαλο του Ράζβαν Λουτσέσκου και πάλι Κυπελλούχο, αφού κέρδισε την ΑΕΚ στον τελικό στο ΟΑΚΑ με 2-0, χάρη σε γκολ των Βιεϊρίνια και Πέλκα. Οσον αφορά το πρωτάθλημα, το παιχνίδι με τον Ολυμπιακό να μην βγαίνει στην Τούμπα να αγωνιστεί για ένα ρολό χαρτί που χτύπησε τον προπονητή Όσκαρ Γκαρθία, ενώ το ματς με την ΑΕΚ δεν ολοκληρώθηκε ποτέ μετά το ακυρωθέν γκολ του Βαρέλα και την είσοδο του Ιβάν Σαββίδη με όπλο στο γήπεδο.

Το αήττητο πρωτάθλημα του 2019 και πρώτο νταμπλ

Όλα τα παραπάνω φαίνεται πως πείσμωσαν τον ΠΑΟΚ που ξεκίνησε τη σεζόν 2018-19 με -2 βαθμούς, αλλά κατέκτησε αήττητος το πρωτάθλημα, αλλά και το Κύπελλο Ελλάδας για τρίτη συνεχόμενη χρονιά.

Έπειτα από 34 χρόνια, ο ΠΑΟΚ επέστρεψε στην κορυφή του ελληνικού πρωταθλήματος. Στις 5 Μαϊου του 2019 ο ΠΑΟΚ κέρδισε για 26η φορά σε 30 παιχνίδια ολοκληρώνοντας μια αήττητη σεζόν (26 νίκες, 4 ισοπαλίες) και ισοφάρισε τον Παναθηναϊκό της περιόδου 1963-64 (με ρεκόρ 24-6-0).

Στις 11 Μαΐου κατέκτησε για τρίτη συνεχόμενη χρονιά το Κύπελλο Ελλάδας, κερδίζοντας και πάλι την ΑΕΚ στον κεκλεισμένων των θυρών τελικό του ΟΑΚΑ με 1-0 με σκόρερ τον Τσούμπα Ακπομ.

Αυτό ήταν το πρώτο νταμπλ στην ιστορία του ΠΑΟΚ.

Τα ευρωπαϊκά ματς που ξεχώρισαν

Τη σεζόν 1973-74, ο ΠΑΟΚ του Λες Σάνον έφτασε μέχρι τα προημιτελικά του Κυπέλλου Κυπελλούχων. Στις 19 Σεπτεμβρίου 1973 ξεκίνησε η ευρωπαϊκή του πορεία από την Πολωνία εναντίον της Λέγκια αποσπώντας 1-1 στο στάδιο «Λαζιενκόφσκα» και στον επαναληπτικό στην κατάμεστη Τούμπα επικράτησε με 1-0 με γκολ του Δημήτρη Παρίδη στο 79’.

Επόμενος αντίπαλος, η Ολιμπίκ Λυών με τον πρώτο αγώνα στη Γαλλία (3-3) και τη ρεβάνς στη Θεσσαλονίκη (4-0). Στα προημιτελικά ο ΠΑΟΚ βρήκε την κάτοχο του τροπαίου Μίλαν του Τζιάνι Ριβέρα. Ο πρώτος αγώνες έγινε στις 13.03 στο Σαν Σίρο με τους Ιταλούς να νικούν με 3-0, ενώ ο επαναληπτικός στην Τούμπα έληξε με 2-2.

Η Μπαρτσελόνα του Κρόιφ, η Μπάγερν του Ρουμενίγκε και η Νάπολι του Μαραντόνα

Το 1975 ο ΠΑΟΚ πραγματοποίησε το ντεμπούτο του στο Κύπελλο UEFA και πρώτος αντίπαλος που πήγε στην Τούμπα ήταν η Μπαρτσελόνα του Γιόχαν Κρόιφ και του Νέεσκενς. Στις 16 Σεπτεμβρίου 1975 , ο ΠΑΟΚ του Γκιούλα Λόραντ επικράτησε 1-0 χάρη σε γκολ του Γιώργου Κούδα. Στην ρεβάνς του Καμπ Νόου, ο δικέφαλος έχασε με 6-1 από τους ανώτερους Καταλανούς.

Τη σεζόν 1983-84 για το Κύπελλο ΟΥΕΦΑ, ο ΠΑΟΚ βρήκε στο δρόμο του την Μπάγερν Μονάχου. Το πρώτο ματς στην Τούμπα έληξε ισόπαλο 0-0 και η ρεβάνς στο Ολυμπιακό Στάδιο του Μονάχου έφτασε μέχι τα πέναλτι (κ.α. και παράταση 0-0) με τους Βαυαρούς να παίρνουν την πρόκριση με 9-8.

Πέντε χρόνια αργότερα, ο ΠΑΟΚ εκτός από τους Κρόιφ, Ρουμενίγκε βρήκε στο δρόμο του και τον Ντιέγκο Μαραντόνα. Η Νάπολι νίκησε με 1-0 στο πρώτο ματς του Σαν Πάολο και στις 21 Σεπτεμβρίου του 1988 στις εξέδρες της Τούμπας γινόταν πανικός με το τελικό αποτέλεσμα να είναι το 1-1.

Τα επεισόδια με την Παρί Σεν Ζερμέν και ο μονοετής αποκλεισμός

Τη σεζόν 1991-92, ο ΠΑΟΚ κληρώθηκε στον α’ γύρο του Κυπέλλου UEFA με τη Μαλίν από το Βέλγιο, αλλά στο πρώτο ματς στην Τούμπα έγιναν επεισόδια και τιμωρήθηκε με κεκλεισμένων των θυρών. Ένα χρόνο αργότερα, ο ΠΑΟΚ αντιμετώπισε στον α’ γύρο της ίδιας διοργάνωσης την Παρί Σεν Ζερμέν και έχασε στον πρώτο αγώνα στο «Παρκ ντε Πρενς» με 2-0. Η ρεβάνς της Τούμπας στιγματίστηκε από τα μεγάλης έκτασης επεισόδια με το τέλος του α’ ημιχρόνου, όπου ήδη οι Γάλλοι ήταν μπροστά στο σκορ με 0-2.

Ο Ολλανδός διαιτητής Τζον Μπλάκενσταϊν και ο Ούγγρος παρατηρητής, Κάρολι Παλοτάι έκλεισαν το φύλλο αγώνα και στις 4 Οκτωβρίου η πειθαρχική Επιτροπή της UEFA ανακοίνωσε ότι ο ΠΑΟΚ αποκλείεται από κάθε διοργάνωση της UEFA για τις δύο προσεχείς περιόδους για τις οποίες ενδεχομένως θα προκρινόταν. Ο ΠΑΟΚ υπέβαλλε έφεση κατάφερε να μειώσει σε ένα χρόνο την ποινή αποκλεισμού του από τις ευρωπαϊκές διοργανώσεις και επέστρεψε στα κύπελλα Ευρώπης την περίοδο 1997-’98.

Το έπος του Χάιμπουρι

Στις 16 Σεπτεμβρίου 1997, Ο ΠΑΟΚ απέκλεισε την Άρσεναλ (μετέπειτα νταμπλούχου Αγγλίας)στο Κύπελλο UEFA με το 1-1 μέσα στο Χάιμπουρι. Ο Δικέφαλος πήγε στην Αγγλία με το 1-0 της Τούμπας που είχε διαμορφωθεί με τέρμα που σημείωσε ο Φραντζέσκος και βρέθηκε να χάνει με 1-0 (22' Ντένις Μπέργκαμπ), αλλά το χρυσό γκολ του Ζήση Βρύζα τρία λεπτά πριν το φινάλε της ρεβάνς έδωσε την πρόκριση στην ελληνική ομάδα. Ακολούθησαν τα ματς με την Ατλέτικο Μαδρίτης του Κριστιάν Βιέρι και το εντυπωσιακό 4-4 της Τούμπας.

Με Ζλάταν Μουσλίμοβιτς η άλωσης της Πόλης

Τη σεζόν 2010-11 ο ΠΑΟΚ αποκλείστηκε από τα προκριματικά του Champions League από τον Άγιαξ (1-1 και 3-3) και συνέχισε στο Europa League γράφοντας ένα από τα βράδια σταθμούς στην ιστορία του. Για τα Play Off της διοργάνωσης αντιμετώπισε την πλούσια Φενερμπαχτσέ και πήρε την πρόκριση για τους ομίλους της διοργάνωσης μέσα στην Κωνσταντινούπολη.

Με γκολ του Βιεϊρίνια ο ΠΑΟΚ νίκησε με 1-0 στο πρώτο ματς στη Θεσσαλονίκη και στον επαναληπτικό του «Σουκρού Σαράτσογλου» η Φενέρ ισοφάρισε το σκορ και το παιχνίδι πήγε στην παράταση. Εκεί σκόραρε ο Ζλάταν Μουσλίμοβιτς σιωπώντας το τουρκικό κοινό.

Το διπλό στο White Hart Lane

Η επόμενη σεζόν βρήκε και πάλι τον ΠΑΟΚ στους ομίλους του Europa League έχοντας αντιπάλους τις Τότεναμ, Ρούμπιν Καζάν και Σάμροκ Ρόβερς. Ο δικέφαλος του Λάζλο Μπόλονι τερμάτισε πρώτος στον όμιλο του επικρατώντας μάλιστα στο Λονδίνο με 2-1 της Τότεναμ. Ο Σαλπιγγίδης άνοιξε το σκορ στο 6' με κεφαλιά και ο Κλάους Αθανασιάδης έγραψε το 2-0 στο 14'. Ο Κώστας Σταφυλίδης άφησε την ομάδα του με 10 παίκτες και δυο λεπτά αργότερα ο Λούκας Μόντρις από το σημείο του πέναλτι διαμόρφωσε το τελικό αποτέλεσμα.

Οι προπονητές και η Ακαδημία

Πρώτος προπονητής του ΠΑΟΚ ήταν ο Κωνσταντίνος Ανδρεάδης, ο οποίος ανέλαβε αμισθί την τεχνική ηγεσία από τον πρώτο χρόνο ζωής του συλλόγου και κάθισε στον πάγκο μέχρι και τον Ιανουάριο του 1931. Τότε, η διοίκηση αποφάσισε να συνεργαστεί για πρώτη φορά με έναν ξένο προπονητή και ήταν ο Γερμανός Ρούντολφ Γκάσνερ. Ο Βλάνταν Ίβιτς ήταν ο πρώτος ξένος που υπηρέτησε τον ΠΑΟΚ τόσο ως παίκτης όσο κι ως προπονητής.

Πάντως, αυτό που άφησε παρακαταθήκη ήταν το 1952 ο Βίλλυ Σέφτσικ. Ο Αυστριακός προπονητής έκανε μια κίνηση που άλλαξε τα δεδομένα για τον ΠΑΟΚ, δημιουργώντας την Ακαδημία του συλλόγου, γνωστά ως τα «τσικό του Βίλλυ». Από τα… φυτώρια του Δικεφάλου αναδείχτηκαν παίκτες που έγραψαν τη δική τους ιστορία στο σύλλογο, όπως οι Λέανδρος, Συμεωνίδης, Γιαννέλος, Μαργαρίτης, Γιώργος Χαβανίδης.

Ο θάνατος του Λόραντ στον πάγκο

Από τους τεχνικούς που φόρεσαν πολλές φορές την ασπρόμαυρη φόρμα είναι ο Άγγελος Αναστασιάδης και ο Γιώργος Γεωργιάδης, ενώ η δεύτερη θητεία του Γκιούλα Λόραντ ήταν και μοιραία.

Ο Ούγγρος τεχνικός οδήγησε τη σεζόν 1975/76 τον ΠΑΟΚ στην κατάκτηση του πρώτου πρωταθλήματος της ιστορίας του, μετά το γκολ του Γκουερίνο και τη νίκη με 1-0 επί της ΑΕΚ μέσα στην Τούμπα και αποχώρησε στο τέλος της σεζόν.

Γύρισε το 1980 για μια δεύτερη θητεία, αλλά την 31η Μαΐου του 1981 ο ΠΑΟΚ υποδεχόταν τον Ολυμπιακό και στο 11ο λεπτό της αναμέτρησης και ύστερα από μια χαμένη ευκαιρία του Κούδα, ο Λόραντ έπεσε στο έδαφος και έχασε τις αισθήσεις του.

Μεταφέρθηκε εσπευσμένα στο νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ, όπου άφησε την τελευταία του πνοή από ανακοπή καρδιάς σε ηλικία 58 ετών...

Οι ξένοι που έγραψαν ιστορία

Στον ΠΑΟΚ έχουν αγωνιστεί ποδοσφαιριστές από 54 διαφορετικές χώρες και πρώτος ήταν ο Ιταλός Νίνο Σαλούστρο το 1959, καθώς εκμεταλλεύτηκε μια ειδική διάταξη της εποχής για σπουδαστές και υπέγραψε συμβόλαιο με τον ΠΑΟΚ όπου έμεινε για μία σεζόν. Έπειτα από 14 χρόνια ο Ελβετός τερματοφύλακα Ρένε Ντεκ έγινε ο δεύτερος ξένος ποδοσφαιριστής στην ιστορία του δικεφάλου.

Οι ξένοις παίκτες που πέρασαν από τη Τούμπα και μνημονεύονται ακόμα και σήμερα είναι ο Βραζιλιάνος επιθετικός, Νέτο Γκουερίνο, ο Ουρουγουανός Πάμπλο Γκαρσία, ο Πορτογάλος Σέρτζιο Κονσεϊσάο, ο Βόσνιος γκολκίπερ, Φόρτουλα, τον Χιλιανό Πάμπλο Κοντρέρας, τον Αιγύπτιο Μαγκντί Τολμπά και τον Βούλγαρο, Ντίμιταρ Μπερμπάτοφ. Σίγουρα και ο Αντελίνο Βιεϊρίνια.

Αθάνατος Παναγιώτης Κατσούρης

O ΠΑΟΚ, στις 9 Φεβρουαρίου του 1998, έχασε ένα δικό του παιδί, τον Παναγιώτη Κατσούρη σε τροχαίο δυστύχημα στην περιοχή της Θέρμης.

Σύμφωνα με την Τροχαία ο άτυχος 22χρονος τότε ποδοσφαιριστής έχασε τον έλεγχο του αυτοκινήτου του λόγω υπερβολικής ταχύτητας, με αποτέλεσμα να προσκρούσει στο προστατευτικό στηθαίο γέφυρας στην περιοχή της Θέρμης και ενώ επέστρεφε από αγώνα 5Χ5, όπου είχε πάει να παίξει με φίλους του. Εκείνη την περίοδο, ο Κατσούρης υπηρετούσε την στρατιωτική του θητεία στα Γιαννιτσά.

Τον Κατσούρη βρήκαν διερχόμενοι οδηγοί, οι οποίοι κάλεσαν τις πρώτες βοήθειες και αμέσως ο αριστερός μπακ του ΠΑΟΚ μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ της Θεσσαλονίκης, όπου και διαπιστώθηκε ο θάνατός του.

Η μαύρη μέρα του ΠΑΟΚ

Τα ξημερώματα της 4ης Οκτωβρίου 1999 και συγκεκριμένα στις 04:30 η ζωή για έξι φίλους του ΠΑΟΚ νεαρής ηλικίας τελείωσε μέσα σε ένα πούλμαν στα Τέμπη καθώς επέστρεφαν από την Αθήνα όπου είχαν βρεθεί στις εξέδρες του Ολυμπιακού Σταδίου για την αναμέτρηση με τον Παναθηναϊκό.
Το τελικό 1-1 με γκολ του Τζο Νάγκμπε είχε φέρει το χαμόγελο στα χείλη σε όλους τους «ασπρόμαυρους», αλλά μερικές ώρες αργότερα το χαμόγελο πάγωσε και δάκρυα κύλησαν από τα μάτια.

Δύο χιλιόμετρα μακριά από τα διόδια των Τεμπών, το διώροφο πούλμαν όπου μέσα βρισκόντουσαν 77 οπαδοί του ΠΑΟΚ, συγκρούστηκε με διερχόμενο φορτηγάκι. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να ανατραπεί το λεωφορείο και να πέσει σε ένα χαντάκι (χαράδρα οκτώ μέτρων) με απολογισμό τον θάνατο του οδηγού του φορτηγού και έξι νεαρών φιλάθλων του «δικεφάλου».

Από τα συντρίμμια ανασύρθηκαν νεκροί οι Χαράλαμπος Ζαπουνίδης (20 ετών), Δημήτριος Ανδρεαδάκης (25 ετών), Χριστίνα Τζιόβα (18 ετών), Αναστάσιος Θέμελης (22 ετών), Γεώργιος Γκανάτσιος (22 ετών) , Κυριάκος Λαζαρίδης (17 ετών) και ο οδηγός του φορτηγού Αστέριος Αγκζιώτης (68 ετών). Οι έξι φίλαθλοι ήταν μέλη του Συνδέσμου Φίλων ΠΑΟΚ Κορδελιού.